W przypadku istniejących obiektów budowlanych bardzo często występuje rozbieżność pomiędzy aktualnymi wymaganiami przepisów techniczno-budowlanych i przeciwpożarowych a rzeczywistymi możliwościami technicznymi budynku. W takich sytuacjach kluczowym dokumentem umożliwiającym dalsze użytkowanie, przebudowę lub zmianę sposobu użytkowania obiektu jest ekspertyza techniczna przeciwpożarowa, opracowana przez rzeczoznawcę ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych.
Celem ekspertyzy jest przede wszystkim wskazanie rozwiązań zamiennych, które rekompensują niespełnienie obowiązujących wymagań, a jednocześnie zapewniają bezpieczne warunki ewakuacji ludzi oraz możliwość prowadzenia skutecznych działań ratowniczo-gaśniczych przez jednostki Państwowej Straży Pożarnej. W ramach opracowania wykonywana jest kompleksowa ocena stanu ochrony przeciwpożarowej, uwzględniająca funkcję budynku, jego konstrukcję, układ przestrzenny oraz istniejące instalacje.
Ekspertyza zawiera analizy oparte na aktualnych normach, przepisach oraz wiedzy technicznej, w tym obliczenia czasu bezpiecznej ewakuacji, ocenę dostępności dróg ewakuacyjnych oraz warunków do prowadzenia działań ratowniczych. Proponowane rozwiązania zamienne są każdorazowo uzgadniane z inwestorem i projektantem, tak aby były możliwe do realnego wdrożenia.
Prawidłowo opracowana ekspertyza stanowi podstawę do uzyskania postanowienia Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w sprawie odstępstwa od przepisów. Jest to istotny element systemu ochrony przeciwpożarowej, szczególnie w odniesieniu do obiektów zabytkowych, przemysłowych czy adaptowanych do nowych funkcji.